Welke vraagstukken onderzoek je binnen Watermanagement Basis?
Ook klassikaal te volgen: Watermanagement Basis is ook beschikbaar als klassikale cursus van 3 lesdagen. Bekijk de klassikale cursus Watermanagement.
- Waarom ontstaat op de ene locatie wateroverlast en op de andere juist droogte?
- Hoe hangen grondwater, oppervlaktewater, bodem, landgebruik en klimaat met elkaar samen?
- Welke geografische gegevens zijn beschikbaar om watersystemen ruimtelijk te onderzoeken?
- Hoe kun je stroomgebieden, afwateringspatronen en bovenstroomse invloeden analyseren met QGIS?
- Hoe combineer en visualiseer je open geodata om meer inzicht te krijgen in een watersysteem?
Tijdens deze Blended Learning leer je hoe je watersystemen met QGIS en open geodata ruimtelijk onderzoekt. Je ontdekt hoe verschillende hydrologische processen met elkaar samenhangen en hoe geografische gegevens helpen om deze samenhang zichtbaar te maken. Je ontwikkelt praktische vaardigheden om watergerelateerde vraagstukken te analyseren en de resultaten overzichtelijk te presenteren als ondersteuning bij waterbeheer, klimaatadaptatie en ruimtelijke planvorming.
De theorie achter watersystemen
Een goede ruimtelijke analyse begint met basiskennis van de werking van watersystemen. Je maakt kennis met hydrologische processen zoals neerslag, verdamping, infiltratie, grondwaterstroming, oppervlaktewater en afstroming. Ook ontdek je welke invloed bodem, geologie, hoogteverschillen en landgebruik kunnen hebben op de beschikbaarheid en beweging van water.
Daarnaast leer je belangrijke begrippen kennen, zoals stroomgebieden, waterscheidingen, afwateringsnetwerken en waterbalansen. Deze basiskennis helpt je om geografische gegevens beter te begrijpen en de resultaten van ruimtelijke analyses op een verantwoorde manier te interpreteren.
Werken met open data
Een goede wateranalyse begint met geschikte geografische gegevens. Daarom maak je kennis met open databronnen die relevant zijn voor watermanagement, zoals digitale hoogtebestanden (DEM’s), het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), landgebruiksgegevens, riviernetwerken en beschikbare hydrologische basisgegevens.
Je leert hoe je deze gegevens kunt vinden, verzamelen, controleren en combineren in QGIS. Daarbij besteed je aandacht aan datakwaliteit, ruimtelijke referenties en de mogelijkheden en beperkingen van verschillende datasets.
Je ontdekt hoe open geodata kan worden gebruikt om stroomgebieden, hoogteverschillen, afwateringspatronen en andere kenmerken van watersystemen inzichtelijk te maken.
Watersystemen analyseren in QGIS
Na de theoretische basis ga je zelf aan de slag in QGIS. Je leert open geodata combineren, verwerken, analyseren en visualiseren om watersystemen ruimtelijk inzichtelijk te maken.
Je voert praktische analyses uit, zoals het afbakenen van stroomgebieden, het bepalen van stroomrichtingen en het onderzoeken van afwateringspatronen en riviernetwerken. Ook leer je hoe digitale hoogtebestanden worden gebruikt om bovenstroomse gebieden en mogelijke afwateringsroutes in kaart te brengen.
Daarnaast maak je kennis met de mogelijkheden en beperkingen van hydrologische analysetechnieken binnen QGIS. Je leert de resultaten te controleren, interpreteren en presenteren met duidelijke kaarten en visualisaties.
Van analyse naar bruikbare informatie
Tijdens de Blended Learning werk je met realistische praktijkvoorbeelden en open datasets. Je onderzoekt watergerelateerde vraagstukken zoals die voorkomen bij waterschappen, provincies, gemeenten, drinkwaterbedrijven en adviesbureaus.
Je leert hoe je beschikbare geografische gegevens gebruikt om kenmerken van watersystemen te onderzoeken en ruimtelijke patronen zichtbaar te maken. De nadruk ligt op het uitvoeren van praktische analyses en het presenteren van resultaten die kunnen bijdragen aan verder hydrologisch onderzoek en waterbeheer.
Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:
- Onderzoek met hoogte- en landgebruiksgegevens waarom bepaalde gebieden gevoelig kunnen zijn voor wateroverlast of droogte.
- Breng de ruimtelijke samenhang tussen grondwater, oppervlaktewater, bodem en landgebruik in kaart met beschikbare geografische gegevens.
- Zoek en combineer geschikte open datasets om een watersysteem ruimtelijk te onderzoeken.
- Baken met QGIS een stroomgebied af en analyseer stroomrichtingen, afwateringspatronen en bovenstroomse invloeden.
- Onderzoek hoe hoogteverschillen en landgebruik samenhangen met de afwatering binnen een gebied.
- Maak voor een praktijkvraagstuk een overzichtelijke ruimtelijke analyse, inclusief kaarten, visualisaties en een toelichting op de gebruikte gegevens en analysemethoden.
Na afloop beschik je over de praktische vaardigheden om watersystemen met QGIS en open geodata ruimtelijk te onderzoeken. Je kunt relevante geografische gegevens verzamelen en combineren, stroomgebieden en afwateringspatronen analyseren en de resultaten overzichtelijk presenteren. Daarmee leg je een stevige Geo-ICT-basis voor verdere verdieping in watermanagement en specialistische onderwerpen zoals grondwater, oppervlaktewater, waterkwaliteit, overstromingen en irrigatie.