Multi Beam Survey

Met multibeam-sonar kunnen zee-, rivier- en meerbodems nauwkeurig en vrijwel vlakdekkend in kaart worden gebracht. Tijdens deze cursus Multi Beam Survey leer je hoe multibeam-echoloodsystemen werken en hoe je een hydrografische survey voorbereidt, uitvoert en verwerkt. Je ontdekt hoe geodesie, GNSS-positionering, bewegingssensoren, geluidssnelheidsmetingen en sonar samenwerken om betrouwbare driedimensionale informatie over de onderwaterbodem te verzamelen.

Je doorloopt de volledige hydrografische meetketen: van het vertalen van opdrachtgeverseisen naar een surveyplan en het selecteren en configureren van meetapparatuur tot kalibratie, tijdsynchronisatie en kwaliteitscontrole. Met professionele surveysoftware en praktijkgerichte oefeningen, waaronder simulaties of bestaande meetopnamen, leer je multibeamgegevens verzamelen, controleren en verwerken tot bathymetrische kaarten, bodemmodellen en rapportages.

De cursus is bedoeld voor geo-professionals, hydrografen en andere geïnteresseerden die zich willen verdiepen in multibeamtechnologie en de praktische toepassing ervan binnen scheepvaart, offshore, waterbeheer en maritieme infrastructuur.

Studiebelasting 4 dagen

Onderwezen door:

Maarten Wouters

Multibeam Survey en hydrografie

Het nauwkeurig in kaart brengen van de onderwaterbodem is essentieel voor veilige scheepvaart, offshoreprojecten, kustbeheer en onderzoek naar onze wateromgeving. Met multibeam-sonar kunnen grote delen van zee-, rivier- en meerbodems gedetailleerd worden gemeten. De verzamelde dieptegegevens vormen de basis voor bathymetrische kaarten, driedimensionale bodemmodellen en andere hydrografische toepassingen.

Tijdens de cursus Multi Beam Survey leer je hoe deze technologie werkt en hoe een professionele hydrografische survey wordt voorbereid, uitgevoerd en verwerkt. Je doorloopt de volledige meetketen: van de eisen van de opdrachtgever en het selecteren van meetapparatuur tot het configureren van sensoren, kalibreren van systemen, verzamelen van meetgegevens en controleren van de datakwaliteit.

De cursus combineert theoretische kennis met praktijkgerichte oefeningen in professionele surveysoftware. Je leert hoe multibeam-echoloodsystemen, GNSS, bewegingssensoren en andere meetinstrumenten samenwerken om betrouwbare geografische informatie over de onderwaterbodem te verkrijgen.

De basisprincipes van multibeam-hydrografie

Hydrografie richt zich op het meten, beschrijven en in kaart brengen van watergebieden en de onderwaterbodem. Een betrouwbare hydrografische survey vraagt om meer dan alleen het meten van waterdieptes. Ook positionering, geodesie, waterstanden, sensorbewegingen en datakwaliteit spelen een belangrijke rol.

In deze cursus maak je kennis met de belangrijkste onderdelen van een multibeam-survey:

  • Sonartechnologie: begrijpen hoe geluidsgolven worden uitgezonden, gereflecteerd en gebruikt om waterdieptes en bodemvormen te bepalen.
  • Geodesie en positionering: werken met GNSS, coördinatenstelsels en verticale referenties om meetgegevens nauwkeurig te positioneren.
  • Surveyplanning: eisen van opdrachtgevers vertalen naar een meetplan, passende apparatuur en een geschikte meetstrategie.
  • Sensoren en kalibratie: inzicht krijgen in de werking en onderlinge afstemming van multibeam, gyrokompas, bewegingssensoren en GNSS.
  • Dataverzameling en kwaliteitscontrole: meetgegevens controleren op nauwkeurigheid, volledigheid en afwijkingen.
  • Dataverwerking: ruwe meetgegevens verwerken tot bruikbare bathymetrische kaarten en digitale bodemmodellen.

Hoe werkt een multibeam-echoloodsysteem?

Een multibeam-echolood, ook wel multibeam echosounder genoemd, gebruikt meerdere sonarstralen om tijdens één meetgang een brede strook van de onderwaterbodem te meten. In tegenstelling tot een singlebeam-echolood, dat voornamelijk de diepte direct onder het vaartuig meet, levert multibeam een gedetailleerde en vrijwel vlakdekkende opname van de bodem.

Je leert hoe de meetbundels worden gevormd, hoe de looptijd van geluid wordt omgerekend naar afstanden en hoe factoren zoals waterdiepte, bundelhoek en geluidssnelheid de kwaliteit van de metingen beïnvloeden. Ook maak je kennis met verschillende multibeam-systemen en de criteria voor het selecteren van geschikte apparatuur.

Positionering, sensoren en kalibratie

Een nauwkeurige multibeam-survey is afhankelijk van de samenwerking tussen verschillende meetinstrumenten aan boord van een surveyvaartuig. Naast het echolood worden onder andere GNSS-ontvangers, gyrokompassen en bewegingssensoren gebruikt.

Je leert hoe deze sensoren worden geïnstalleerd, aangesloten en geconfigureerd. Daarbij komen de bewegingen van het vaartuig, zoals roll, pitch, heading en heave, uitgebreid aan bod. Ook leer je waarom tijdsynchronisatie, sensoruitlijning en kalibratie essentieel zijn voor betrouwbare meetresultaten.

Verder maak je kennis met het inrichten van een surveyvaartuig, het uitvoeren van systeemcontroles en het koppelen van meetapparatuur aan professionele surveysoftware.

Surveyplanning en voorbereiding

Een succesvolle hydrografische survey begint met een goede voorbereiding. Je leert hoe de wensen en kwaliteitseisen van een opdrachtgever worden vertaald naar een praktisch meetplan. Daarbij kijk je naar de keuze van meetapparatuur, de benodigde nauwkeurigheid, de dekking van het meetgebied en de organisatie van de meetwerkzaamheden.

Ook komen landmeetkundige controlepunten, waterstandsmetingen en verticale referentieniveaus aan bod. Deze gegevens zijn belangrijk om gemeten waterdieptes correct te kunnen relateren aan een gemeenschappelijk referentievlak.

Dataverzameling en kwaliteitscontrole

Tijdens een multibeam-survey worden grote hoeveelheden gegevens verzameld. Je leert hoe meetlijnen worden uitgevoerd, hoe de kwaliteit van de metingen tijdens de opname wordt bewaakt en hoe mogelijke problemen tijdig worden herkend.

Met behulp van simulaties of eerder opgenomen surveydata oefen je met professionele werkwijzen voor dataverzameling en kwaliteitscontrole. Je onderzoekt onder andere de invloed van sensorinstellingen, vaartuigbewegingen, geluidssnelheid en meetgeometrie op de kwaliteit van de resultaten.

Van ruwe multibeamdata naar bathymetrische kaarten

Na het verzamelen van de meetgegevens begint de verwerking. Ruwe multibeamdata wordt gecombineerd met positiegegevens, bewegingsmetingen, geluidssnelheidsinformatie en waterstandsgegevens. Vervolgens worden de metingen gecontroleerd en worden ruis, uitschieters en andere afwijkingen onderzocht.

Je leert hoe betrouwbare meetpunten worden gebruikt voor het maken van driedimensionale bodemmodellen, dieptekaarten en andere hydrografische producten. Daarbij maak je kennis met professionele software voor dataverwerking en visualisatie en leer je hoe resultaten worden beoordeeld en gerapporteerd volgens de eisen van een opdrachtgever.

Waarom kiezen voor de cursus Multi Beam Survey?

Deze cursus biedt een samenhangende kennismaking met de technische en praktische aspecten van professionele multibeam-surveys. Je leert niet alleen hoe afzonderlijke meetinstrumenten werken, maar vooral hoe alle onderdelen samenkomen in een betrouwbare hydrografische meetketen.

  • Volledige meetketen: van surveyplanning en sensorconfiguratie tot dataverwerking en rapportage.
  • Praktijkgerichte oefeningen: werken met surveysoftware, simulaties en bestaande hydrografische meetgegevens.
  • Technische verdieping: aandacht voor geodesie, GNSS, sonar, bewegingssensoren, kalibratie en tijdsynchronisatie.
  • Kwaliteitsbewaking: leren hoe meetfouten worden herkend en hoe betrouwbare hydrografische producten ontstaan.
  • Professionele toepassingen: kennis die bruikbaar is bij offshoreprojecten, nautische kartering, maritieme infrastructuur, waterbeheer en milieumonitoring.

Na afloop begrijp je hoe een multibeam-survey wordt georganiseerd en uitgevoerd en hoe meetgegevens worden omgezet naar betrouwbare informatie over de onderwaterbodem. Daarmee leg je een stevige basis voor verdere specialisatie binnen hydrografie en Geo-ICT.

Meer lezen

Inschrijven voor cursus

€1795,-
  • Studiebelasting: 4 Lesdag(en) van 9.00 tot 16.00 uur.
  • Datum:
  • Locatie:
Inschrijven voor deze cursus

Dagindeling

Dag 1 – Introductie tot multibeam en surveyplanning

Op de eerste dag maak je kennis met de principes van multibeam-sonar en de rol van deze technologie binnen de hydrografie. Je leert hoe geluidsgolven worden gebruikt om waterdieptes en de vorm van de onderwaterbodem te bepalen en welke voordelen multibeam biedt ten opzichte van andere meetmethoden. Ook komen de belangrijkste geodetische begrippen aan bod die nodig zijn om hydrografische metingen nauwkeurig te positioneren.

Vervolgens leer je hoe de eisen van een opdrachtgever worden vertaald naar een hydrografisch surveyplan. Je maakt kennis met verschillende fabrikanten en typen multibeamapparatuur en onderzoekt welke instrumenten geschikt zijn voor uiteenlopende meetopdrachten. Daarnaast krijg je inzicht in de belangrijkste stappen binnen professionele surveysoftware, van de voorbereiding van een meting tot de verwerking en presentatie van de resultaten. De dag wordt afgesloten met een introductie in kwaliteitscontrole tijdens de dataverzameling.

Dag 2 – Meetvaartuig, sensoren en kalibratie

De tweede dag staat in het teken van de inrichting van een hydrografisch meetvaartuig en de samenwerking tussen de verschillende meetsystemen. Je leert welke apparatuur aan boord nodig is en hoe multibeam-echoloodsystemen, GNSS-ontvangers, gyrokompassen en bewegingssensoren worden gecombineerd om betrouwbare driedimensionale meetgegevens te verzamelen. Daarbij wordt aandacht besteed aan de bewegingen van het vaartuig, zoals roll, pitch, heading en heave, en de invloed daarvan op de nauwkeurigheid van de metingen.

Vervolgens maak je kennis met het mobiliseren van een surveyvaartuig: het installeren, positioneren, aansluiten en configureren van de meetapparatuur. Je leert waarom de onderlinge positie en oriëntatie van sensoren nauwkeurig moeten worden vastgesteld en hoe tijdsynchronisatie ervoor zorgt dat gegevens van verschillende instrumenten correct worden gecombineerd. Ook worden de belangrijkste kalibratieprocedures behandeld die nodig zijn om systematische meetfouten te voorkomen.

Dag 3 – Surveysoftware, systeemconfiguratie en controles

Op de derde dag leer je hoe de verschillende meetinstrumenten worden gekoppeld aan professionele hydrografische surveysoftware. Je maakt een basisconfiguratie waarin de multibeam, GNSS, gyro en bewegingssensoren worden opgenomen en leert hoe de gegevensstromen worden ingesteld en gecontroleerd. Daarbij wordt aandacht besteed aan de communicatie tussen hardware en software en het herkennen van mogelijke configuratiefouten.

Ook komen de landmeetkundige werkzaamheden aan bod die nodig zijn voor een betrouwbare hydrografische survey. Je leert hoe controlepunten en referentiehoogtes worden bepaald en hoe waterstandsmetingen worden gebruikt om dieptegegevens naar het juiste verticale referentieniveau om te rekenen. Vervolgens verdiep je je in systeemcontroles en kalibraties, waaronder het controleren van de onderlinge uitlijning van sensoren en het beoordelen van de nauwkeurigheid van de meetopstelling. Aan het einde van deze dag begrijp je hoe een compleet multibeam-meetsysteem wordt voorbereid en gecontroleerd voordat de daadwerkelijke survey begint.

Dag 4 – Dataverzameling, kwaliteitscontrole en verwerking

De vierde dag staat in het teken van het uitvoeren en afronden van een multibeam-survey. Je leert welke werkwijzen belangrijk zijn tijdens de dataverzameling en hoe de bediening van het sonarsysteem en de surveysoftware op elkaar worden afgestemd. Met behulp van een simulator of eerder opgenomen meetgegevens oefen je met het verzamelen en beoordelen van multibeamdata. Daarbij leer je hoe je tijdens een survey de kwaliteit bewaakt, afwijkingen herkent en mogelijke problemen met meetapparatuur of instellingen onderzoekt.

Vervolgens ga je aan de slag met de verwerking en kwaliteitscontrole van de verzamelde gegevens. Je leert hoe ruwe sonardata wordt gecontroleerd, hoe foutieve meetpunten en ruis worden opgespoord en hoe betrouwbare bathymetrische kaarten en bodemmodellen worden samengesteld. Tot slot leer je hoe je de resultaten van een hydrografische survey documenteert en presenteert in een overzichtelijk rapport dat aansluit op de eisen van de opdrachtgever. Hiermee doorloop je de volledige multibeam-meetketen: van voorbereiding en configuratie tot dataverzameling, verwerking en rapportage.

Studiebelasting 4 dagen
Schrijf me in

Leerdoelen

  • De belangrijkste principes van hydrografie en multibeam-sonar uitleggen en beschrijven hoe deze worden toegepast bij het in kaart brengen van zee-, rivier- en meerbodems.
  • De werking van multibeam-echoloodsystemen uitleggen en geschikte meetapparatuur selecteren op basis van de eisen van een hydrografische survey.
  • De eisen van een opdrachtgever vertalen naar een surveyplan, inclusief de benodigde meetnauwkeurigheid, meetdekking, apparatuur en kwaliteitscontroles.
  • Uitleggen hoe geodesie, GNSS-positionering, coördinatenstelsels en verticale referentieniveaus worden toegepast bij hydrografische metingen.
  • Beschrijven hoe een hydrografisch meetvaartuig wordt ingericht en hoe multibeam, GNSS, gyrokompas, bewegingssensoren en andere instrumenten samenwerken.
  • De belangrijkste stappen van sensorconfiguratie, tijdsynchronisatie, systeemcontroles en kalibratie uitvoeren of toelichten en herkennen welke fouten hierdoor worden voorkomen.
  • Professionele surveysoftware op hoofdlijnen configureren en uitleggen hoe meetapparatuur, gegevensstromen en software met elkaar worden verbonden.
  • Met behulp van een simulator of bestaande surveydata een multibeam-meetproces doorlopen, de datakwaliteit bewaken en mogelijke afwijkingen herkennen.
  • Multibeamgegevens controleren, verwerken en interpreteren en beschrijven hoe hieruit betrouwbare bathymetrische kaarten en digitale bodemmodellen worden samengesteld.
  • De resultaten van een hydrografische survey beoordelen, documenteren en presenteren in een rapportage die aansluit bij de kwaliteitseisen en informatiebehoefte van de opdrachtgever.

Meer informatie?

Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

Veelgestelde vragen over Multi Beam Survey

De cursus Multi Beam Survey bij Geo-ICT Training Center biedt diepgaande kennis en praktische ervaring met multi-beam echoloodtechnieken voor het in kaart brengen van waterbodems.

Deze cursus is ideaal voor startende geo-specialisten, ervaren geo-professionals, bedrijven in de geosector, omscholers, en onderwijsinstellingen die hun vaardigheden in hydrografische survey technieken willen ontwikkelen of aanscherpen.

Deelnemers kunnen een certificaat behalen dat hun kennis en vaardigheden in multi-beam survey technieken, zoals dieptemeting en waterdiepte kaartering, erkent.

Voor deelname aan de Multi Beam Survey cursus is basiskennis van geografische informatiesystemen (GIS) en interesse in mariene geografie aanbevolen, maar beginners met een sterke motivatie zijn ook welkom.