Journalistiek en Media Basis

Geo-informatie speelt een steeds belangrijkere rol binnen journalistiek, media en professionele communicatie. Veel maatschappelijke ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, bevolkingsgroei, verkiezingen, woningbouw en veiligheid, hebben een geografische component. Door geografische gegevens te verzamelen, analyseren en visualiseren kunnen journalisten en communicatieprofessionals ruimtelijke patronen ontdekken, ontwikkelingen onderzoeken en complexe onderwerpen inzichtelijk maken.

Tijdens deze klassikale cursus leer je hoe je met Geographic Information Systems (GIS), het open-source programma QGIS en open geodata betrouwbare geografische analyses uitvoert en deze vertaalt naar duidelijke kaarten en aansprekende verhalen. Daarbij ontdek je hoe keuzes in gegevens, kleuren, schaal en presentatie de interpretatie en maatschappelijke impact van kaarten beïnvloeden.

Ook leer je hoe geografische visualisaties worden ingezet voor onderzoeksjournalistiek, datajournalistiek, geografische storytelling en professionele communicatie. Zo kunnen organisaties kaarten gebruiken om kennis te delen, hun expertise zichtbaar te maken en doelgroepen te bereiken, bijvoorbeeld via websites, nieuwsmedia en LinkedIn.

Studiebelasting 3 dagen

Onderwezen door:

Merijn Koreman

Introductie tot Geo-ICT voor Journalistiek en Media

Geografische informatie speelt een steeds belangrijkere rol binnen journalistiek, media en professionele communicatie. Veel maatschappelijke ontwikkelingen, zoals verkiezingen, bevolkingsgroei, woningbouw, klimaatverandering en veiligheid, hebben een geografische component. Met Geografische Informatiesystemen (GIS) kunnen journalisten en communicatieprofessionals geografische gegevens onderzoeken, combineren en visualiseren. Hierdoor worden ruimtelijke patronen zichtbaar en kunnen verhalen en publicaties beter worden onderbouwd.

Met het gratis open-source programma QGIS kun je zelfstandig geografische analyses uitvoeren en professionele kaarten maken. Dit biedt mogelijkheden voor onderzoeksjournalistiek, datajournalistiek, geografische storytelling en professionele communicatie. Ook satellietbeelden, openbare databronnen en digitale kaarten spelen een belangrijke rol bij het onderzoeken, controleren en presenteren van informatie.

Kaarten kunnen grote invloed hebben op hoe mensen maatschappelijke ontwikkelingen begrijpen. Daarom is het belangrijk om niet alleen betrouwbare geografische informatie te gebruiken, maar ook zorgvuldig om te gaan met schaal, kleuren, classificaties en begeleidende teksten. Een kaart moet informeren en inzicht bieden, zonder onbedoeld een misleidend of polariserend beeld te geven.

Bij Geo-ICT Training Center leer je tijdens de driedaagse cursus Journalistiek en Media Basis hoe je geografische informatie kunt gebruiken om maatschappelijke ontwikkelingen te onderzoeken en begrijpelijk te presenteren. Je werkt praktisch met QGIS en openbare geografische databronnen, zoals CBS, PDOK en OpenStreetMap. Ook ontdek je hoe organisaties kaarten kunnen inzetten om kennis te delen, hun expertise zichtbaar te maken en doelgroepen te bereiken.

Voorkennis van GIS of QGIS is niet vereist. Wil je je verder verdiepen in de software? Bekijk dan ook onze cursus QGIS Basis.

Het belang van GIS binnen journalistiek en media

Geografische informatie helpt journalisten en communicatieprofessionals om maatschappelijke ontwikkelingen vanuit een ruimtelijk perspectief te onderzoeken. Door gegevens aan locaties te koppelen, worden verschillen tussen gebieden, geografische patronen en ontwikkelingen zichtbaar. Hierdoor kunnen nieuwe onderzoeksvragen worden geformuleerd en bestaande informatie beter worden gecontroleerd.

GIS biedt verschillende mogelijkheden binnen journalistiek, media en communicatie:

Onderzoeksjournalistiek: geografische gegevens gebruiken om maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken en ruimtelijke verbanden zichtbaar te maken.
Datajournalistiek: statistische gegevens combineren met geografische informatie om verschillen tussen gemeenten, wijken en regio’s te analyseren.
Geografische storytelling: kaarten en geografische visualisaties gebruiken om complexe onderwerpen begrijpelijk en aantrekkelijk te presenteren.
Controle van informatie: geografische bronnen, kaarten en satellietbeelden vergelijken om de betrouwbaarheid van locatiegebonden informatie te onderzoeken.
Maatschappelijke ontwikkelingen: geografische patronen herkennen in onderwerpen zoals woningbouw, klimaat, natuurbeheer, mobiliteit, bevolkingsontwikkeling en leefbaarheid.
Verantwoorde kaartcommunicatie: onderzoeken hoe gegevenskeuze, schaal, kleuren, classificaties en context de interpretatie en maatschappelijke impact van kaarten beïnvloeden.
Professionele communicatie: geografische visualisaties inzetten voor websites, sociale media en presentaties om kennis te delen, expertise zichtbaar te maken en doelgroepen te bereiken.

Tijdens de cursus ontdek je hoe je deze toepassingen met QGIS in de praktijk kunt uitvoeren. Je leert geografische gegevens niet alleen te analyseren en visualiseren, maar ook kritisch te beoordelen en verantwoord te communiceren. Daarbij besteed je aandacht aan de maatschappelijke impact van kaarten en het onderscheid tussen geografische patronen, mogelijke verklaringen en onderbouwde conclusies.

Hoe QGIS helpt bij journalistiek onderzoek

QGIS is een krachtig open-source GIS-programma waarmee geografische gegevens kunnen worden verzameld, gecombineerd, geanalyseerd en gepresenteerd. De software is gratis beschikbaar en biedt journalisten en communicatieprofessionals de mogelijkheid om zelfstandig met geografische informatie te werken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële GIS-licenties.

In deze basiscursus maak je kennis met de belangrijkste mogelijkheden van QGIS voor journalistiek onderzoek, mediaproducties en professionele communicatie.

Geografische gegevens verzamelen: werken met openbare databronnen zoals CBS, PDOK en OpenStreetMap.
Gegevens combineren: statistische informatie koppelen aan geografische gebieden en verschillende databronnen samenbrengen.
Ruimtelijke analyses uitvoeren: verschillen tussen gebieden onderzoeken, geografische patronen herkennen en eenvoudige ruimtelijke verbanden analyseren.
Kaarten maken: onderzoeksresultaten presenteren met duidelijke en aantrekkelijke thematische kaarten.
Gegevens beoordelen: aandacht besteden aan betrouwbaarheid, actualiteit, nauwkeurigheid, bronvermelding en beperkingen van geografische informatie.
Kaarten kritisch interpreteren: beoordelen hoe schaal, kleurgebruik, classificatie, legenda en geografische indelingen de betekenis van een kaart beïnvloeden.
Resultaten presenteren: geografische analyses vertalen naar begrijpelijke kaarten en visuele informatie voor nieuwsartikelen, websites, presentaties en sociale media.
Geografische storytelling toepassen: kaarten gebruiken om maatschappelijke ontwikkelingen uit te leggen, kennis te delen en de expertise van een organisatie zichtbaar te maken.

De praktijkvoorbeelden zijn gebaseerd op herkenbare maatschappelijke onderwerpen, zoals bevolkingsontwikkeling, woningbouw, verkiezingen, natuurbeheer en leefomgeving. Je onderzoekt bijvoorbeeld hoe een kaart over Natura 2000-gebieden en landbouw verschillend kan worden geïnterpreteerd, afhankelijk van de gebruikte gegevens en de manier waarop deze worden gepresenteerd.

Zo ontdek je hoe geografische informatie kan bijdragen aan nieuwe inzichten, beter onderbouwde verhalen en betrouwbare communicatie met verschillende doelgroepen.

Waarom kiezen voor onze cursus Journalistiek en Media Basis?

Bij Geo-ICT Training Center combineren we kennis van geografische informatie met praktijkgericht onderwijs. Tijdens deze driedaagse cursus ontdek je hoe je GIS en QGIS kunt inzetten voor journalistieke onderzoeken, mediaproducties en professionele communicatie. De nadruk ligt op het zelfstandig leren gebruiken van geografische informatie binnen herkenbare maatschappelijke vraagstukken.

Geen voorkennis vereist: de cursus begint bij de basis van GIS en QGIS en is toegankelijk voor deelnemers zonder technische achtergrond.
Praktijkgericht leren: je werkt met herkenbare journalistieke en communicatieve vraagstukken en echte geografische gegevens.
Open-source software: je leert werken met QGIS, zodat je ook na afloop zelfstandig geografische analyses kunt uitvoeren.
Ervaren GIS-docenten: onze docenten begeleiden je bij het verzamelen, analyseren, beoordelen en visualiseren van geografische informatie.
Direct toepasbare vaardigheden: na afloop kun je geografische gegevens gebruiken om journalistieke verhalen te onderzoeken en kaarten te maken voor websites, publicaties en sociale media.
Aandacht voor betrouwbare informatie: je leert kritisch kijken naar geografische databronnen, analysemethoden en de mogelijkheden en beperkingen van geografische visualisaties.
Maatschappelijke verantwoordelijkheid: je leert hoe kaarten de publieke beeldvorming beïnvloeden en hoe je geografische informatie zorgvuldig, transparant en verantwoord communiceert.
Communicatie en kennisdeling: je ontdekt hoe organisaties geografische storytelling kunnen inzetten om hun expertise zichtbaar te maken en potentiële klanten te bereiken.

Na deze driedaagse cursus beschik je over een goede basis om geo-informatie en QGIS zelfstandig toe te passen binnen journalistiek, media en professionele communicatie. Je kunt geografische verbanden onderzoeken, maatschappelijke ontwikkelingen inzichtelijk maken en betrouwbare kaarten ontwikkelen voor verschillende doelgroepen. Daarbij begrijp je hoe geografische visualisaties bijdragen aan journalistieke verhalen, verantwoorde communicatie en professionele kennisdeling.

Wil je je na deze basiscursus verder specialiseren? Bekijk dan ook onze Blended Learnings Journalistiek en Media, waarin onderwerpen zoals datajournalistiek, geografische storytelling, satellietbeelden, OSINT, WebGIS en GeoAI verder worden uitgediept.

Meer lezen

Inschrijven voor cursus

€1795,-

Studiebelasting: 3 Lesdag(en) van 9.00 tot 16.00 uur.
Datum:
Locatie:

Apeldoorn

Online

Inschrijven voor deze cursus

Hulp nodig?

Neem contact met ons op

Dagindeling

Dag 1 – Kennismaken met Geo-ICT en QGIS voor Journalistiek en Media

Tijdens de eerste cursusdag maak je kennis met de rol van geografische informatie binnen journalistiek, media en professionele communicatie. Je ontdekt hoe GIS wordt toegepast bij onderzoeksjournalistiek, datajournalistiek, geografische storytelling en het visualiseren van maatschappelijke ontwikkelingen. Je leert werken met de gebruikersinterface van QGIS, geografische kaartlagen en verschillende soorten geodata.

Daarnaast maak je kennis met openbare geografische databronnen, zoals CBS, PDOK en OpenStreetMap. Aan de hand van praktische oefeningen leer je geografische gegevens te verzamelen, te importeren en op een kaart weer te geven. Ook ontdek je hoe nieuwsorganisaties en bedrijven geografische visualisaties gebruiken om informatie te delen en complexe onderwerpen begrijpelijk te presenteren.

Dag 2 – Geografische gegevens analyseren en verantwoord interpreteren

Op de tweede cursusdag leer je hoe je geografische gegevens combineert en analyseert om journalistieke en maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken. Met QGIS werk je met statistische gegevens over bijvoorbeeld bevolkingsontwikkeling, woningbouw, natuurbeheer en leefomgeving. Je leert gegevens selecteren, filteren en koppelen aan geografische gebieden, zoals gemeenten en wijken. Door eenvoudige ruimtelijke analyses uit te voeren ontdek je geografische patronen en verschillen tussen gebieden.

Daarnaast besteed je aandacht aan de betrouwbaarheid, actualiteit en interpretatie van geografische informatie. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld, zoals de discussie rond Natura 2000 en landbouw, onderzoek je hoe gegevenskeuze, schaal, kleuren en classificaties de interpretatie en maatschappelijke impact van kaarten beïnvloeden. Je leert geografische informatie kritisch te beoordelen en onderscheid te maken tussen ruimtelijke patronen, mogelijke verklaringen en onderbouwde conclusies.

Dag 3 – Geografische storytelling, kaartvisualisatie en professionele communicatie

Tijdens de derde cursusdag leer je hoe je geografische analyses vertaalt naar duidelijke en aansprekende kaarten voor journalistieke publicaties, websites en sociale media. Je werkt met de cartografische mogelijkheden van QGIS, waaronder thematische kaarten, kleurgebruik, symbolen, legenda’s en kaartopmaak. Je ontdekt hoe je geografische informatie begrijpelijk en verantwoord presenteert, rekening houdend met de doelgroep, de boodschap en de maatschappelijke impact van de kaart.

In een afsluitende praktijkopdracht combineer je geografische gegevens rond een maatschappelijk onderwerp en maak je zelfstandig een thematische kaart met bronvermelding en toelichting. Je vertaalt deze kaart naar een kort journalistiek verhaal of een professionele publicatie voor bijvoorbeeld een website of LinkedIn. Daarbij leer je hoe geografische storytelling kan bijdragen aan betrouwbare informatievoorziening, kennisdeling en het zichtbaar maken van de expertise van een organisatie.

Leerdoelen

Geografische informatie verzamelen en beheren:
Je leert hoe geografische informatie wordt gebruikt binnen journalistiek, media en professionele communicatie. Je maakt kennis met verschillende soorten geografische gegevens en leert hoe je openbare databronnen, zoals CBS, PDOK en OpenStreetMap, kunt raadplegen. Met QGIS leer je geografische gegevens importeren, beheren en combineren om journalistieke en maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken. Daarbij besteed je aandacht aan bronvermelding, actualiteit en datakwaliteit.
Geografische gegevens analyseren:
Je leert hoe je met QGIS eenvoudige ruimtelijke analyses uitvoert om geografische patronen en maatschappelijke ontwikkelingen zichtbaar te maken. Dit omvat het selecteren, filteren en vergelijken van gegevens over bijvoorbeeld bevolkingsontwikkeling, woningbouw, natuurbeheer en leefomgeving. Je ontdekt hoe geografische analyses bijdragen aan onderzoeksjournalistiek en datajournalistiek en leert onderscheid maken tussen ruimtelijke patronen, mogelijke verklaringen en onderbouwde conclusies.
Geografische informatie visualiseren en verantwoord communiceren:
Je leert hoe je geografische gegevens omzet naar duidelijke en aantrekkelijke thematische kaarten voor nieuwsartikelen, websites, presentaties en sociale media. Met QGIS werk je met kaartlagen, kleuren, symbolen, classificaties en legenda’s. Je ontdekt hoe keuzes in gegevens, schaal en vormgeving de interpretatie en maatschappelijke impact van kaarten beïnvloeden. Daarbij leer je misleidende kaartweergaven herkennen en geografische informatie zorgvuldig en transparant presenteren.
Geo-informatie toepassen binnen journalistiek, media en communicatie:
Je leert hoe je geografische gegevens gebruikt om journalistieke onderzoeksvragen te beantwoorden, maatschappelijke ontwikkelingen inzichtelijk te maken en verhalen met kaarten te ondersteunen. Aan de hand van een praktijkopdracht verzamel en combineer je geografische gegevens, voer je een eenvoudige analyse uit en maak je zelfstandig een journalistieke kaart met bronvermelding en toelichting. Daarnaast ontdek je hoe organisaties geografische storytelling kunnen inzetten om kennis te delen, expertise zichtbaar te maken en doelgroepen te bereiken, bijvoorbeeld via websites en LinkedIn.

Meer informatie?

Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

Veelgestelde vragen over de cursus Geo-ICT voor Journalistiek en Media

Geo-informatie speelt een steeds grotere rol binnen de moderne journalistiek. Veel nieuwsgebeurtenissen hebben een geografische component, zoals internationale conflicten, verkiezingen, natuurrampen en klimaatverandering. Met GIS kunnen journalisten geografische gegevens analyseren en gebeurtenissen op kaarten inzichtelijk maken. Hierdoor kunnen complexe ontwikkelingen duidelijker worden uitgelegd en journalistieke verhalen beter worden onderbouwd.

Ja, grote internationale nieuwsorganisaties zoals de Financial Times beschikken over gespecialiseerde teams voor datajournalistiek, cartografie en geografische visualisaties. De Financial Times heeft QGIS onder andere gebruikt voor het maken van kaarten over migratiestromen en internationale conflicten. Met GIS kunnen journalisten geografische gegevens onderzoeken en vertalen naar duidelijke kaarten en interactieve nieuwsvisualisaties. Dit laat zien dat Geo-ICT een belangrijke plaats heeft binnen de professionele journalistiek.

De NOS gebruikt regelmatig geografische informatie en kaarten om nieuwsgebeurtenissen in Nederland en wereldwijd te verduidelijken. Denk aan kaarten van verkiezingsuitslagen, internationale conflicten, natuurrampen en maatschappelijke ontwikkelingen. Geografische visualisaties helpen kijkers en lezers te begrijpen waar gebeurtenissen plaatsvinden, welke gebieden betrokken zijn en hoe situaties zich ontwikkelen. Geo-informatie vormt daarmee een belangrijk hulpmiddel voor begrijpelijke en goed onderbouwde nieuwsverslaggeving.

Nee, voor de cursus Geo-ICT voor Journalistiek en Media Basis is geen voorkennis van GIS of QGIS vereist. De cursus begint met de basisprincipes van geografische informatie en het werken met QGIS. Je leert stap voor stap geografische gegevens verzamelen, combineren, analyseren en visualiseren. Aan de hand van praktische journalistieke voorbeelden ontdek je hoe je zelfstandig kaarten kunt maken en geografische informatie kunt gebruiken voor onderzoeksjournalistiek, datajournalistiek en geografische storytelling.