Energienetwerken vormen een essentiële infrastructuur voor onze samenleving. Ze zorgen ervoor dat elektriciteit, warmte en andere energiedragers beschikbaar zijn voor woningen, bedrijven, industrie en transport. Door de energietransitie verandert de manier waarop energie wordt opgewekt, opgeslagen, vervoerd en gebruikt ingrijpend.
De groei van zonne-energie, windenergie, elektrische mobiliteit en warmtepompen stelt steeds hogere eisen aan de capaciteit en flexibiliteit van energienetwerken. In Nederland leidt dit op veel plaatsen tot netcongestie: het elektriciteitsnet heeft op bepaalde momenten of locaties onvoldoende capaciteit om alle gevraagde elektriciteit te transporteren.
Het uitbreiden en moderniseren van energienetwerken vraagt om grote investeringen, zorgvuldige ruimtelijke planning en samenwerking tussen overheden, netbeheerders, energiebedrijven en andere betrokken partijen. Daarbij moeten ondergrondse kabels, hoogspanningsverbindingen, transformatorstations, energieopslag en nieuwe energiebronnen op elkaar worden afgestemd.
Ook op Europees niveau is samenwerking noodzakelijk. Met het programma Trans-European Networks for Energy (TEN-E) stimuleert de Europese Unie de ontwikkeling van grensoverschrijdende energie-infrastructuur. Daarmee worden nationale energienetwerken beter verbonden en kunnen duurzame energiebronnen efficiënter worden benut.
De ontwikkeling van slimme en toekomstbestendige energienetwerken is daarmee een belangrijke voorwaarde voor een betrouwbare energievoorziening, economische ontwikkeling en een klimaatneutraal Europa.