Coordinate Reference Systems en Spatial Data

Iedere geografische dataset is gekoppeld aan een locatie op aarde, maar verschillende datasets gebruiken niet altijd hetzelfde coördinatenreferentiesysteem. Dat kan leiden tot verschoven lagen, verkeerde afstanden en fouten in ruimtelijke analyses. In deze Blended Learning leer je hoe Coordinate Reference Systems (CRS), geodetische referentiesystemen en kaartprojecties werken en hoe ze samenhangen met spatial data. Vervolgens pas je deze kennis praktisch toe in QGIS, zodat je geodata uit verschillende bronnen correct kunt combineren, transformeren, analyseren en visualiseren.

Welke problemen los je op met Coordinate Reference Systems?

  • Waarom liggen twee datasets van hetzelfde gebied niet op de juiste plek wanneer je ze combineert?
  • Welk coördinatenreferentiesysteem gebruik je voor een specifieke GIS-analyse of kaart?
  • Waarom kunnen afstanden en oppervlakten verkeerd worden berekend wanneer het verkeerde CRS wordt gebruikt?
  • Hoe combineer je geodata uit verschillende landen en bronnen met verschillende coördinatensystemen?
  • Hoe transformeer je coördinaten zonder onnodig verlies van nauwkeurigheid?
  • Waarom ziet dezelfde geografische informatie er bij verschillende kaartprojecties anders uit?

Tijdens deze Blended Learning leer je begrijpen hoe locaties op aarde worden vastgelegd en hoe Coordinate Reference Systems (CRS) ervoor zorgen dat geodata op de juiste geografische positie terechtkomt. Je ontdekt waarom verschillende datasets verschillende referentiesystemen kunnen gebruiken en welke problemen ontstaan wanneer deze systemen verkeerd worden geïnterpreteerd of gecombineerd.

Vervolgens pas je deze kennis praktisch toe in QGIS. Je controleert het CRS van datasets, werkt met EPSG-codes, combineert gegevens uit verschillende bronnen en voert coördinatentransformaties uit. Hierdoor leer je niet alleen een CRS instellen, maar vooral beoordelen welk referentiesysteem geschikt is voor jouw geodata en toepassing.

De theorie achter Coordinate Reference Systems

Een coördinaat heeft alleen betekenis wanneer bekend is binnen welk referentiesysteem deze is vastgelegd. Daarom begint deze Blended Learning met de theoretische basis achter Coordinate Reference Systems.

Je maakt kennis met geografische coördinaten, geodetische referentiesystemen, datums, ellipsoïden en geprojecteerde coördinatensystemen. Je leert hoe deze begrippen met elkaar samenhangen en waarom dezelfde locatie afhankelijk van het gebruikte systeem verschillende coördinaten kan hebben.

Ook het verschil tussen wereldwijde en regionale referentiesystemen komt aan bod. Je maakt onder andere kennis met WGS84, ETRS89 en het Nederlandse RD-stelsel en leert waarom de keuze van een referentiesysteem afhankelijk is van locatie, toepassing en gewenste nauwkeurigheid.

Van de driedimensionale aarde naar een tweedimensionale kaart

De aarde is driedimensionaal, terwijl we geografische informatie meestal op een tweedimensionale kaart of beeldscherm weergeven. Hiervoor zijn kaartprojecties nodig.

Je leert hoe kaartprojecties geografische coördinaten omzetten naar een plat vlak en waarom daarbij altijd vervormingen ontstaan. Afstand, oppervlakte, richting en vorm kunnen niet allemaal tegelijkertijd volledig correct worden weergegeven.

Je maakt kennis met verschillende typen kaartprojecties en leert beoordelen welke eigenschappen voor een bepaalde toepassing belangrijk zijn. Hierdoor kun je een projectie kiezen die past bij het doel van een analyse of kaart en begrijp je waarom een verkeerde projectiekeuze tot misleidende resultaten kan leiden.

Werken met spatial data en verschillende CRS’en

Geodata komt uit steeds meer verschillende bronnen. Overheden, satellieten, sensoren, landmeetkundige systemen en open-dataplatforms leveren datasets die verschillende Coordinate Reference Systems kunnen gebruiken.

Je leert hoe raster- en vectordata geografisch worden gerefereerd en hoe informatie over het gebruikte CRS bij een dataset wordt opgeslagen. Daarbij werk je met EPSG-codes en metadata om te achterhalen welk referentiesysteem bij een dataset hoort.

Je leert ook het belangrijke verschil tussen het correct toewijzen van een CRS aan een dataset en het daadwerkelijk transformeren van coördinaten naar een ander referentiesysteem. Daarmee voorkom je een van de meest voorkomende fouten bij het combineren van spatial data.

Coordinate Reference Systems toepassen in QGIS

Na de theoretische basis ga je zelf aan de slag in QGIS. Je onderzoekt de Coordinate Reference Systems van verschillende datasets en leert hoe QGIS omgaat met gegevens die niet allemaal hetzelfde CRS gebruiken.

Je werkt met EPSG-codes, stelt project- en laag-CRS’en in en voert coördinatentransformaties uit. Daarbij combineer je datasets uit verschillende bronnen en controleer je of deze geografisch correct op elkaar aansluiten.

Ook onderzoek je wat er gebeurt wanneer bewust een verkeerd CRS of een ongeschikte kaartprojectie wordt gebruikt. Hierdoor leer je fouten herkennen die anders gemakkelijk onopgemerkt kunnen blijven en invloed kunnen hebben op ruimtelijke analyses, afstanden, oppervlakten en kaarten.

Coordinate Reference Systems in de praktijk

Tijdens deze Blended Learning werk je met realistische spatial datasets en vraagstukken. Je krijgt datasets uit verschillende bronnen en moet zelf bepalen welke referentiesystemen worden gebruikt, hoe deze met elkaar samenhangen en welke transformaties nodig zijn om de gegevens betrouwbaar te combineren.

Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:

  • Onderzoek waarom twee geografische datasets van hetzelfde gebied niet correct over elkaar heen liggen en bepaal hoe je dit probleem oplost.
  • Identificeer aan de hand van metadata en EPSG-codes welke Coordinate Reference Systems verschillende datasets gebruiken.
  • Combineer datasets in WGS84, ETRS89 en RD binnen één QGIS-project en beoordeel de verschillen tussen deze systemen.
  • Transformeer een dataset naar een ander coördinatenreferentiesysteem en controleer het resultaat.
  • Vergelijk verschillende kaartprojecties en onderzoek welke invloed deze hebben op vorm, afstand en oppervlakte.
  • Kies voor een praktijksituatie het meest geschikte Coordinate Reference System en onderbouw waarom dit systeem geschikt is voor de betreffende analyse.

Na afloop begrijp je hoe Coordinate Reference Systems, geodetische referentiesystemen en kaartprojecties met elkaar samenhangen. Je kunt het CRS van spatial data herkennen en beoordelen, verschillende datasets correct combineren en coördinatentransformaties uitvoeren in QGIS. Daarnaast kun je onderbouwen welk referentiesysteem en welke kaartprojectie geschikt zijn voor een specifieke Geo-ICT-toepassing.

Inschrijven

€395,-
  • Start: 1 uur online sessie
  • Zelfstudie: Cursusmateriaal bekijken
  • Einde: 1 uur online sessie
Inschrijven voor deze cursus

Je ontvangt persoonlijke begeleiding. Na je aanmelding neemt onze cursuscoördinator contact met je op om je eerste sessie in te plannen.

Leerdoelen

Na deze Blended Learning kun je:

  • Geografische en geprojecteerde coördinatensystemen herkennen en onderscheiden
  • Geodetische referentiesystemen, datums en EPSG-codes begrijpen en toepassen
  • Verschillende kaartprojecties herkennen en een geschikte projectie kiezen
  • Het Coordinate Reference System van spatial data herkennen en beoordelen
  • Problemen door verkeerd gebruikte coördinatensystemen herkennen en oplossen
  • Coördinatentransformaties uitvoeren en datasets correct combineren in QGIS

Meer informatie?

Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

FAQ's Blended Learning Coordinate Systems

Er bestaat niet één coördinatensysteem dat voor alle toepassingen wereldwijd wordt gebruikt. Voor mondiale toepassingen wordt veel gewerkt met WGS84, het referentiesysteem dat onder andere bij GPS wordt gebruikt. Daarnaast bestaan internationale en regionale referentiesystemen zoals ITRS/ITRF en ETRS89. Welk systeem het meest geschikt is, hangt af van het gebied, de toepassing en de gewenste nauwkeurigheid.

In Nederland wordt voor geografische informatie veel gewerkt met het Rijksdriehoeksstelsel (RD). Het huidige RD is gekoppeld aan ETRS89 en wordt gebruikt om locaties nauwkeurig met X- en Y-coördinaten vast te leggen. Voor hoogtes gebruiken we het Normaal Amsterdams Peil (NAP). In QGIS kom je voor RD veelal EPSG:28992 tegen.

Een EPSG-code is een unieke code waarmee een Coordinate Reference System kan worden geïdentificeerd. Hierdoor weet GIS-software welk referentiesysteem, welke projectie en bijbehorende parameters bij geografische gegevens horen. Zo staat EPSG:4326 voor WGS84 en EPSG:28992 voor het Nederlandse RD-stelsel.

Een veelvoorkomende oorzaak is dat datasets verschillende Coordinate Reference Systems gebruiken of dat aan een dataset een verkeerd CRS is toegekend. Ook een verkeerde coördinatentransformatie kan verschuivingen veroorzaken. In QGIS kun je het CRS van datasets controleren en gegevens naar het juiste referentiesysteem transformeren.

Een Coordinate Reference System beschrijft hoe coördinaten aan locaties op aarde worden gekoppeld. Een kaartprojectie beschrijft hoe locaties op de gekromde aarde worden afgebeeld op een plat vlak. Iedere kaartprojectie veroorzaakt daarbij bepaalde vervormingen, bijvoorbeeld in afstand, oppervlakte, richting of vorm.